Nepal hield maandag een officiële dag van rouw voor de slachtoffers van de overstromingen van 26 augustus. Tegelijkertijd verschuift het zwaartepunt van de reddingsoperatie naar twaalf waterkrachtprojecten waar honderden werknemers nog altijd worden vermist.
Volgens de jongste berichtgeving van Associated Press zijn in Nepal en Tibet samen meer dan 1.300 mensen omgekomen. Ongeveer 5.000 mensen gelden als vermist, onder wie buitenlanders. Overheidsgebouwen in Nepal lieten de vlaggen halfstok hangen. Voor veel hindoegezinnen viel de nationale rouwdag samen met de dertiende dag na de ramp, traditioneel het einde van een rouwperiode.
Voor de hulpdiensten is er geen vergelijkbaar eindpunt. Bij twaalf waterkrachtprojecten in Nepal worden ongeveer 900 werknemers vermist. Naar schatting zouden circa 500 van hen zich in tunnels hebben bevonden toen de vloedgolf en het puin toesloegen. Dat is geen bevestiging dat al die mensen nog leven of dat hun exacte locatie bekend is.
De redding wordt vooral bemoeilijkt door de schade aan de toegang. Wegen zijn weggeslagen of bedolven, tunnelmonden verdwenen onder modder en rotsen en sommige ondergrondse gangen raakten beschadigd of vol water. Het Nepalese ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt van zware schade aan huizen, gebouwen, wegen, bruggen, waterkrachtinstallaties en andere kritieke infrastructuur in onder meer Rasuwa, Nuwakot en Dhading.
Toch zijn er na dagen zoeken mensen levend teruggevonden. Twee Nepalese werknemers werden vrijdag uit de tunnel van Trishuli 3A gehaald, negen dagen na de overstroming. Een dag later werd ook een Chinese werknemer uit een andere tunnel gered. Specialisten uit India, China, Zuid-Korea en de Verenigde Staten helpen de Nepalese teams bij de zoekacties.
De reddingen geven families hoop, maar vergroten tegelijk de druk op de overheid. In Kathmandu verzamelden familieleden van vermiste werknemers zich bij het kantoor van de premier en verschillende ministeries. Ze eisen snellere zoekacties en duidelijkere informatie over de projecten waar hun familieleden werkten.
De ramp wordt waarschijnlijk in verband gebracht met het instorten van een gletsjer in het Himalayagebied. De precieze keten van gebeurtenissen wordt nog onderzocht. De omvang van de schade laat wel zien hoe kwetsbaar smalle bergdalen zijn wanneer nederzettingen, wegen en energie-infrastructuur dicht bij dezelfde riviercorridor liggen.
Ook de rouw heeft een bijzondere lading. In het overwegend hindoeïstische Nepal duurt een traditionele rouwperiode vaak dertien dagen. Families van mensen die nog vermist zijn, hebben in sommige gevallen symbolische begrafenisrituelen gehouden omdat er geen lichaam is teruggevonden. Daarmee proberen zij een religieuze plicht te vervullen zonder zekerheid over het lot van hun naaste.
De komende dagen draait alles om bereikbaarheid. Zolang redders niet bij de diepste delen van de tunnels kunnen komen, blijft onduidelijk hoeveel mensen daar nog zijn en in welke toestand. De vlaggen kunnen na de rouwdag weer omhooggaan, maar voor duizenden families is de crisis nog niet voorbij.