Nepal heeft maandag officieel gerouwd om de slachtoffers van de overstromingen van 26 augustus. Voor de reddingsdiensten veranderde die dag weinig: hun zwaarste zoektocht speelt zich nu af rond twaalf waterkrachtprojecten, waar ongeveer 900 werknemers nog worden vermist.
De overstromingen hebben in Nepal en Tibet samen meer dan 1.300 mensen gedood. Ongeveer 5.000 mensen staan nog als vermist geregistreerd, onder wie buitenlandse bezoekers en werknemers. De cijfers veranderen nog naarmate afgelegen gebieden bereikbaar worden en vermistenlijsten worden gecontroleerd.
Bij de waterkrachtprojecten is de onzekerheid groot. Lokale autoriteiten en vertegenwoordigers van de sector schatten dat ongeveer 500 van de vermiste werknemers zich in tunnels kunnen bevinden. Dat betekent niet dat hun locatie of toestand bekend is. Het is vooral een aanwijzing voor waar reddingsploegen hun inspanningen concentreren.
De toegang tot de tunnels is op veel plaatsen het grootste probleem. De vloed sleurde modder, grote rotsblokken en puin mee. Wegen en bruggen raakten beschadigd, ingangen verdwenen onder materiaal en ondergrondse ruimtes liepen gedeeltelijk vol. Nepal noemt de schade aan huizen, wegen, bruggen en energie-infrastructuur in Rasuwa, Nuwakot en Dhading omvangrijk.
Vrijdag werden twee Nepalese werknemers levend uit de Trishuli 3A-tunnel gehaald, negen dagen na de ramp. Zaterdag werd ook een Chinese werknemer gered uit een andere tunnel. Teams uit India, China, Zuid-Korea en de Verenigde Staten helpen Nepal bij de technische zoek- en reddingsoperaties.
Die successen maken de vraag naar snelheid alleen maar groter. Familieleden van vermiste werknemers demonstreerden maandag in Kathmandu bij overheidsgebouwen. Zij willen weten welke projecten al zijn doorzocht, waar zwaar materieel wordt ingezet en waarom sommige locaties pas dagen na de ramp bereikbaar werden.
Maandag was ook de dertiende dag na de overstroming. In het overwegend hindoeïstische Nepal is dat traditioneel het moment waarop een rouwperiode wordt afgesloten. Overheidsgebouwen hingen de vlag halfstok. Voor families zonder lichaam of bevestiging van overlijden is zo’n ritueel veel ingewikkelder. Sommige gezinnen hielden een symbolische begrafenis voor een vermiste geliefde.
De overstroming is waarschijnlijk veroorzaakt door het instorten van een gletsjer, maar de precieze oorzaak en opeenvolging van gebeurtenissen worden nog onderzocht. Het incident laat in ieder geval zien hoe één plotselinge gebeurtenis in een berggebied tegelijk woonplaatsen, transportverbindingen en energieprojecten kan treffen.
Voor de komende dagen is de kern eenvoudig: redders moeten toegang krijgen tot plekken die nu nog afgesloten zijn. Zolang dat niet lukt, blijven de aantallen vermisten vooral een administratieve schatting. Pas wanneer tunnels en bouwlocaties systematisch bereikbaar worden, kan duidelijker worden hoeveel mensen nog gered kunnen worden en hoeveel families definitief nieuws krijgen.