De Amerikaanse president Donald Trump heeft bij het Supreme Court een belangrijke tussentijdse overwinning behaald over zijn plannen voor strengere regels rond stemmen per post. Wie daaruit afleidt dat het hoogste gerechtshof zijn volledige hervorming heeft goedgekeurd, gaat een stap te ver.
Het Hof besliste op 24 augustus met zes stemmen tegen drie om een bevel van een federale rechter uit Massachusetts voorlopig te schorsen. Dat bevel hield delen van Executive Order 14399 tegen voor 23 staten en het District of Columbia. De regering krijgt daardoor opnieuw ruimte om verschillende onderdelen van het plan voor te bereiden voor de tussentijdse verkiezingen van 3 november.
De kern van de uitspraak is procedureel. De meerderheid oordeelde dat de regering waarschijnlijk gelijk kan krijgen met haar argument dat de staten op dit moment niet voldoende concrete schade hebben aangetoond om de zaak op deze manier te voeren. Het gaat om de Amerikaanse leer van standing: wie naar de rechter stapt, moet aantonen dat hij zelf daadwerkelijk en voldoende onmiddellijk wordt geraakt.
Dat is niet hetzelfde als een inhoudelijke goedkeuring. Het Supreme Court heeft niet beslist dat Trump volgens de Grondwet de bevoegdheid heeft om de regels voor stemmen per post in de staten te bepalen.
Het presidentiële besluit van 31 maart is breed. Het Department of Homeland Security moet lijsten samenstellen van inwoners van wie het Amerikaanse staatsburgerschap is bevestigd. Het Department of Justice moet onderzoeken en eventuele vervolging prioriteit geven wanneer federale stembiljetten aan niet-gerechtigde personen worden bezorgd. De postdienst USPS moet nieuwe regels invoeren voor stembiljetten die per post worden verzonden.
Die regels gaan onder meer over uniforme kenmerken van enveloppen, unieke barcodes en lijsten van kiezers die via de post aan de verkiezingen deelnemen. Het Witte Huis zegt dat het systeem fraude moet tegengaan, de controle op staatsburgerschap moet verbeteren en de traceerbaarheid van stembiljetten moet vergroten.
Tegenstanders vrezen dat de federale uitvoerende macht daarmee taken naar zich toetrekt die in het Amerikaanse bestel in hoofdzaak bij de staten liggen. Rechter Ketanji Brown Jackson wees daar in haar afwijkende mening expliciet op. Volgens haar heeft de regering niet aangetoond dat de president bevoegd is om de manier waarop stemmen per post wordt georganiseerd op deze schaal te sturen.
Ook praktisch is de overwinning onvolledig. Een afzonderlijk rechterlijk bevel in League of Women Voters of Massachusetts v. Trump blijft een deel van de posthervorming blokkeren. USPS heeft zelf aangegeven dat de nieuwe regels voor de verkiezingen van 2026 niet worden uitgevoerd zolang de regering geen verlichting krijgt van de nog geldende gerechtelijke beperkingen.
De kalender verhoogt de druk. In sommige staten worden de eerste stembiljetten al begin september verstuurd. Nieuwe barcodes, databanken en envelopstandaarden moeten worden geïntegreerd in systemen die vaak maanden op voorhand zijn besteld en getest. Een juridisch groen licht voor één onderdeel betekent dus nog geen operationeel groen licht voor de hele verkiezingsmachine.
Trumps eigen relatie met stemmen per post maakt de discussie extra opmerkelijk. In 2020 stemde hij zelf per post in Florida en vroeg hij later opnieuw een briefstembiljet aan. Hij riep kiezers in Florida toen ook op om per post te stemmen, omdat hij het systeem van de staat veilig noemde.
Voor Europese lezers is vooral het institutionele gevecht relevant. De kwestie gaat niet alleen over Amerikaanse verkiezingstechniek, maar over de vraag hoe ver een president kan gaan wanneer de Grondwet macht bewust over verschillende bestuursniveaus verdeelt.
Trump heeft deze ronde gewonnen. De wedstrijd zelf is nog bezig, en voor de verkiezingsdiensten telt intussen vooral dat de eerste echte enveloppen veel sneller aankomen dan het definitieve antwoord van de rechtbanken.