Rusland heeft zijn infrastructuur voor langeafstandsaanvalsdrones in het westen van het land uitgebreid. Op commerciële satellietbeelden zijn minstens tien locaties met nieuwe of uitgebouwde lanceervoorzieningen geïdentificeerd in de buurt van Oekraïne en Belarus.
Volgens The War Zone zijn zeven van de tien locaties op basis van open bronnen al in verband gebracht met Russische aanvallen op Oekraïne. Het Institute for the Study of War ziet de uitbreiding in de eerste plaats als een manier om grotere en meer verspreide aanvalsgolven tegen Oekraïense doelen mogelijk te maken.
Dat maakt een vaak herhaalde conclusie te sterk: er is geen bewijs dat de sites uitsluitend voor aanvallen op NAVO-landen zijn aangelegd. De infrastructuur dient vandaag al een direct militair doel in de oorlog tegen Oekraïne.
Toch heeft de ontwikkeling gevolgen voor het hele bondgenootschap, dus ook voor België. Meer lanceerpunten in westelijk Rusland en systemen met een groter bereik geven Moskou meer opties als een crisis met de NAVO ooit verder escaleert. Een NAVO-functionaris verklaarde dat het bondgenootschap de Russische langeafstandscapaciteiten nauwlettend volgt en beschikt over plannen en middelen voor afschrikking en verdediging.
Tegelijk verschuift de aandacht naar kritieke infrastructuur. Reuters meldde dat Polen en de Baltische staten de beveiliging van energie-installaties, dammen en andere gevoelige systemen hebben aangescherpt na waarschuwingen van geallieerde inlichtingendiensten. In sommige scenario’s zou Rusland een provocatie of false-flag-aanval kunnen organiseren met Oekraïense of buitgemaakte drones om de verantwoordelijkheid te vertroebelen. Die waarschuwingen betekenen niet dat zo’n operatie is goedgekeurd of op korte termijn zal plaatsvinden; het Kremlin noemt ze bangmakerij.
Amerikaanse inlichtingenbeoordelingen waarover CNN berichtte, beschrijven eveneens een risico op langere termijn. Vladimir Poetin zou de samenhang van de NAVO in de komende jaren kunnen proberen te testen met een beperkte actie, van cyberaanvallen tot een kleine militaire inval. Er wordt geen concrete onmiddellijke aanval op Polen voorspeld.
Op 12 augustus veroordeelde de NAVO recente Russische schendingen van het luchtruim van Polen en Roemenië. De alliantie zei de geïntegreerde lucht- en raketverdediging langs de oostflank, van de Baltische Zee tot de Zwarte Zee, verder te versterken.
Voor België ligt de relevantie dus niet in de veronderstelling dat een drone-aanval op het land op handen is. Het gaat om collectieve verdediging: een uitgebreider Russisch lanceernetwerk verhoogt de druk op Oekraïne en dwingt de NAVO tegelijk om meer te investeren in vroegtijdige detectie, luchtverdediging, weerbare infrastructuur en snelle gezamenlijke besluitvorming.