Het Oekraïens-Estse technologiebedrijf Haydamax OÜ, geregistreerd in Estland, heeft in november aangekondigd een bionische handprothese te ontwikkelen met een streefprijs van maximaal 100 euro. Het project wordt geleid door Oxogent Laboratory en draagt de werknaam H-MUSCLE. Het gaat om een technisch doel en niet om een bevestigde verkoopprijs. De eerste fase is begroot op ongeveer 1,5 miljoen euro, en het werk zou plaatsvinden in een laboratorium in Duitsland.
Het opvallendste aspect van het ontwerp is dat de elektrische motoren en tandwielen die in gangbare prothesen worden gebruikt, worden vervangen door hydraulische kunstmatige spieren. Het gaat om het zogeheten McKibben-type, uitgevonden door Joseph McKibben in de jaren vijftig. Zo'n spier bestaat uit een gevlochten elastische buis die kort wordt wanneer er druk op staat, waardoor een pees wordt getrokken. Het ontwikkelteam wil die spieren combineren tot zogeheten spiernetten: bundels vezels die kunstmatige botten omwikkelen. Een deel van de vezels komt in de onderarm terecht, zodat de slag langer kan zijn.
De besturing is eveneens anders opgezet. In plaats van elk kanaal afzonderlijk aan te sturen, is de bedoeling spiergroepen gecoördineerd te laten werken. In het huidige stadium bestaat de hand uit een digitaal model met botten, gewrichten en ongeveer veertig spierkanalen. Dat aantal komt redelijk overeen met het aantal spieren en pezen in een menselijke hand. Voor natuurlijke bewegingen gebruikt het team een open dataset met houdingen van 22 mensen tijdens 26 dagelijkse handelingen. De aandacht gaat vooral uit naar de duim, de mobiliteit van de handpalm, de grijpprecisie en het oppakken van kleine voorwerpen.
Er bestaat nog geen fysieke prototype. Het model wordt nog verfijnd en de ontwikkelaars wijzen zelf op de grootste uitdaging: een compact en goedkoop systeem voor de toevoer van vloeistof en de regeling van de druk. Ook de definitieve prijs, de gebruikte onderdelen en de kosten van medische aanpassing zijn nog onbekend. Er zijn geen tijdpaden aangekondigd voor prototypes of serieproductie, en betrouwbaarheid, veiligheid en fabriceerbaarheid moeten nog worden beoordeeld.
De reden voor het project is de hoge prijs van bionische prothesen met veel functies, die vaak tienduizenden euro's kost. Die prijs beperkt de toegang voor veel mensen. Het ontwerp moet daarom goedkope materialen gebruiken en massaal kunnen worden geassembleerd. Voor Oekraïne heeft het project extra betekenis, omdat de oorlog de vraag naar prothesen sterk heeft doen toenemen. Betaalbare apparaten zouden de revalidatie ook in andere landen breder toegankelijk kunnen maken.