Op de plek van de voormalige internationale luchthaven van Athene verrijst Park Rise, een residentiële landmark van Bjarke Ingels Group (BIG). De toren van 50 meter hoog maakt deel uit van Little Athens, een woonwijk binnen het grotere kustmasterplan The Ellinikon. Het gebouw telt 88 woningen, variërend van één- tot vijfpersoonsappartementen, en biedt bewoners uitzicht op de Egeïsche Zee, het Metropolitan Park en de bergen van Attica.
Hanna Johansson, Associate in Charge bij BIG, vertelt dat het project de studio de kans bood om op verschillende schaalniveaus tegelijk te werken. “Bij BIG voelen we ons meestal aangetrokken tot projecten waar we kunnen denken over schaal, zowel de intimiteit van een individuele woning als de complexiteit van een grotere stad”, zegt ze. “The Ellinikon gaf ons die mogelijkheid.”
De ligging tussen twee landschappen vormde de belangrijkste inspiratiebron voor het ontwerp. Aan de ene kant strekt de zee zich uit, aan de andere kant rijzen de bergen van Attica op. BIG vertaalde die dualiteit naar een getrapte silhouet, dat de architecten omschrijven als een cascade van individuele woningen, elk met een eigen privétuin. “De openheid van de voormalige startbaan, omlijst door uitzicht op zee aan de ene kant en bergen aan de andere, werd een belangrijke drijfveer voor Park Rise”, aldus Johansson.
Het ontwerp herinterpreteert de vertrouwde relatie tussen Atheense woningen en buitenruimte. “Elk appartement krijgt toegang tot licht, lucht en uitzicht, maar ook tot royale buitenruimte”, legt de architecte uit. “Het is een herinterpretatie van het Atheense balkon, opgeschaald naar een driedimensionaal landschap.” De concave gevel introduceert een zachtere geometrie die verwijst naar de klassieke Griekse zuil.
Naast de woningen omvat het project gemeenschappelijke voorzieningen zoals fitnessruimtes en een overdekt zwembad van 20 meter lang. Op het gelijkvloers wordt het gebouw opgetild om een voetgangersverbinding te creëren tussen het Metropolitan Park, de geplande tramlijn en de bredere buurt. Een paviljoen brengt een speeltuin, loungezones en barbecuefaciliteiten samen en ondersteunt fotovoltaïsche panelen die zonne-energie leveren aan de woningen.
Park Rise is ontworpen om LEED Gold-certificering te behalen. Voor BIG gaat duurzaamheid echter verder dan technische prestaties. “Te vaak wordt duurzaamheid behandeld als een onzichtbare, technische laag”, zegt Johansson. “We wilden dat het iets is dat je kunt zien, voelen en beleven.”
Johansson ziet The Ellinikon als een kans om Athene te herpositioneren als een vooruitstrevende Europese hoofdstad. “Een stad die innovatie en duurzaamheid omarmt, terwijl ze geworteld blijft in haar klimaat, cultuur en stedelijke tradities.” Ze wijst ook op de aantrekkingskracht van Griekenland en de Balkan voor internationale architectuurpraktijken. “Regio’s zoals Griekenland en de Balkan zijn vruchtbare grond voor innovatie omdat ze op het snijpunt liggen van diepe geschiedenis en opkomende toekomsten”, aldus de architecte.
Die balans weerspiegelt volgens haar BIG’s concept van ‘pragmatisch utopisme’. “In deze regio kun je werken met echte beperkingen, zoals klimaat, economie en erfgoed, en die omzetten in aanjagers van nieuwe ideeën. Het gaat minder om het importeren van een globale stijl, meer om het mede-auteurschap van een nieuwe lokale identiteit die het hedendaagse leven weerspiegelt en tegelijk onmiskenbaar geworteld blijft in haar context.”