Vader Bohdan wil kunstmatige intelligentie niet verbieden. De orthodoxe priester en technologieondernemer pleit voor iets beperkters: tijdelijk stoppen of vertragen met het trainen van nieuwe, steeds krachtigere AI-modellen, terwijl bestaande systemen gewoon in gebruik kunnen blijven.
In zijn tekst van 8 september maakt hij dat onderscheid nadrukkelijk. Het gaat niet om het uitzetten van wat al werkt en ook niet om het afwijzen van technologie. Zijn vraag is of het dagelijks leven werkelijk slechter zou worden wanneer de volgende sprong in AI-capaciteit enige tijd wordt uitgesteld. Volgens hem is dat niet het geval.
Daarmee gaat de discussie niet over AI tegenover geen AI. Het gaat over twee verschillende beslissingen: systemen gebruiken die er al zijn, en nieuwe systemen bouwen die aantoonbaar meer kunnen. Een pauze aan de technologische voorhoede raakt vooral de tweede beslissing. Chatbots, programmeerhulpen, vertaalsoftware en andere bestaande toepassingen verdwijnen daardoor niet automatisch.
De timing is opvallend. OpenAI-hoofdwetenschapper Jakub Pachocki schreef op 6 september dat geen enkel laboratorium de problemen rond afstemming en toezicht voldoende heeft opgelost om nog lang verantwoord op maximale snelheid door te schalen. Hij verwacht en hoopt dat vrijwillige vertragingen normaal worden totdat er gedeelde veiligheidsdrempels zijn.
OpenAI heeft zelf al laten zien hoe zo’n gerichte pauze eruit kan zien. Het bedrijf meldde in augustus dat het de schaalvergroting tijdelijk had vertraagd. Training via reinforcement learning van recente modellen werd twee weken stilgelegd en de grootste geplande frontier-trainingsrun bleef voorlopig gepauzeerd, terwijl kleinere tests en extra veiligheidsmaatregelen doorgingen.
Dat is een belangrijk voorbeeld, omdat het laat zien dat een pauze niet hetzelfde is als het stilleggen van een hele dienst. Een bedrijf kan bestaande producten blijven aanbieden en tegelijk besluiten dat een nieuw trainingsproces pas doorgaat wanneer monitoring, beveiliging en evaluatie op orde zijn.
Tegelijk neemt de druk om sneller te ontwikkelen toe. Fortune meldde op 8 september dat de onderzoeksorganisatie van OpenAI voor elke menselijke werkdag inmiddels het equivalent van 3,1 werkdagen aan AI-agenten inzet. AI helpt dus al mee om de volgende generatie AI te ontwikkelen. Daardoor kan het tempo zichzelf verder gaan versterken.
Op 9 september kwam daar een nieuw signaal bij vanuit Anthropic. Onderzoeker Jacob Coxon is volgens meerdere media vertrokken bij het bedrijf en uit de AI-sector omdat hij vindt dat de ontwikkeling te snel gaat. Hij zou van mening zijn dat geen enkel bedrijf de risico’s alleen kan beheersen en dat overheidsregels of een gecoördineerde vertraging van de sector nodig zijn.
Die uitspraken betekenen niet dat OpenAI, Anthropic of de hele sector één gezamenlijk standpunt hebben ingenomen. De bedrijven blijven concurreren en nieuwe systemen bouwen. Wel wordt duidelijker dat het idee van vertragen niet meer alleen van buiten de industrie komt. Onderzoekers en leidinggevenden praten openlijk over veiligheidsdrempels, audits en situaties waarin verder opschalen tijdelijk niet verantwoord is.
Voor gebruikers is het onderscheid van Vader Bohdan daarom praktisch. Een pauze zou niet betekenen dat een tekstassistent morgen verdwijnt of dat bedrijven hun bestaande automatisering moeten terugdraaien. Het gaat om de vraag of de volgende generatie systemen meteen moet worden getraind, of pas nadat er meer zekerheid is over toezicht en controle.
Het lastigste punt is de coördinatie. Als één laboratorium vertraagt en een concurrent niet, ontstaat een sterke prikkel om alsnog door te gaan. Daarom koppelt Pachocki vrijwillige vertraging aan internationale afspraken en gemeenschappelijke veiligheidsnormen. Zonder zulke regels kan voorzichtigheid een concurrentienadeel worden.
Vader Bohdan brengt die complexe discussie terug tot de kern: wat verliezen we werkelijk door even niet sterker te worden? Het antwoord op die vraag zal bepalen of een AI-pauze een bruikbaar veiligheidsinstrument kan worden of slechts een idee blijft zolang de internationale wedloop doorgaat.