De ruzie tussen Duitsland en Rusland is dit weekend een nieuwe fase ingegaan. Sergej Lavrov noemde de Duitse beschuldigingen en maatregelen op 6 september „in grote lijnen het begin van een echte oorlog”. De Russische minister verwees naar de sluiting van het consulaat-generaal in Bonn en naar de beslissing over het Russische Huis in Berlijn. Hij haalde ook de periode voor de Tweede Wereldoorlog aan en zei dat Duitsers „opnieuw oorlog willen”.
Van een formele oorlogsverklaring is geen sprake. Rusland heeft Duitsland niet de oorlog verklaard en de Duitse regering zegt expliciet dat Duitsland niet in oorlog is. Berlijn spreekt wel van hybride oorlogsvoering tegen het land. Daarmee bedoelt de regering onder meer sabotage, cyberaanvallen, spionage en beïnvloedingsoperaties die onder de drempel van een klassieke militaire aanval blijven.
De aanleiding voor de huidige escalatie is een incident van 4 augustus op de luchthaven Leipzig/Halle. Duitsland houdt Rusland verantwoordelijk voor een poging om een met explosieven uitgeruste drone in te zetten in de buurt van een Oekraïens transportvliegtuig. Moskou ontkent de beschuldiging. Niet al het Duitse bewijsmateriaal is openbaar. De regering zegt dat namen, reisbewegingen, videobeelden en DNA-sporen deels geheim moeten blijven om het lopende onderzoek niet in gevaar te brengen.
Berlijn heeft wel een reeks maatregelen aangekondigd. Het Russische consulaat-generaal in Bonn sluit op 18 september. De overeenkomst over het Russische Huis in Berlijn is beëindigd. Duitsland wil ook strengere toegangscontroles voor Russische staatsburgers, nieuwe Europese sancties en meer druk op de Russische schaduwvloot. De regering noemt die stappen proportioneel en benadrukt dat ze niet bedoeld zijn om de situatie militair te laten escaleren.
Voor België is vooral de Europese en NAVO-dimensie relevant. Duitsland zegt de steun aan Oekraïne voort te zetten en zijn antwoord met partners in de EU en de NAVO af te stemmen. De sabotagezaak gaat daardoor over meer dan één luchthaven of één diplomatieke rel: ze raakt aan de bescherming van Europese logistiek, luchthavens en infrastructuur tegen operaties die moeilijk onder de klassieke definitie van een gewapende aanval vallen.
Rusland reageerde met de aangekondigde sluiting van Goethe-Instituten in Moskou, Sint-Petersburg en Jekaterinenburg. Tegelijk zegt het Kremlin diplomatieke betrekkingen met Duitsland te willen behouden. Beide kanten trekken dus aan verschillende knoppen — cultuur, consulaten, visa en sancties — terwijl de ambassades blijven functioneren. De volgende fase zal afhangen van wat het onderzoek in Leipzig oplevert, welke extra EU-maatregelen volgen en of Rusland zijn antwoord beperkt tot diplomatieke vergelding.